khùng khùng

Trang 178 của hồi ký sắp sửa bị đốt, lần 2.

** 8 giờ tối- Buổi trị liệu tâm lý thứ 34 **

Bệnh nhân Johann Krüger bước vào phòng, hôm nay anh không mang kính râm. Bác sĩ Lorenz Schäfer mở chuyện 'mời ngồi, anh uống scotch hay irish ?'

' Highland single malt, cảm ơn !'- Lorenz nhìn vào tủ rượu, phân vân giữa Kirkland và Lock Lomond, cuối cùng anh lấy ra chai GlenMarnoch 21. Có hai thứ khiến anh tự hào nhất về bản thân chính là tri thức và tủ rượu của mình.

Biết J không uống đá, Lorenz chầm chậm lấy ly đi ngâm lạnh. 'Dạo này trời mưa vặt quá, mắt anh vẫn ổn chứ.'

J không trả lời, mắt nhắm nghiền chặt, hình như bên ngoài bắt đầu mưa lớn hơn.

' Anh nghe chuyện khu RothenBurg chưa, một tên chồng say rượu đánh chết vợ, toà tuyên 2 năm tội ngộ sát vì người chồng sau đó đã tự gọi điện báo án, đồng thời khóc rất to trong phiên sơ thẩm.' Lorenz đổ đá ra, bắt đầu rót rượu.

J mở mắt, dường như không nghe thấy gì, tay với lấy gói malboro trên bàn, chiếc dupont cũ kĩ màu bạc sẫm, tiếng rít thuốc lạnh lùng, như thể đây là lần cuối cùng vậy. Lorenz mỉm cười, J hút thuốc trông thật đã mắt. Uống ngụm đầu tiên, Lorenz đứng dậy đi tới máy phát đĩa.

' Loại người như vậy, dù sau này được thả thì cũng sẽ không bao giờ thay đổi, lại tiếp tục làm khổ người khác, một vòng lặp trong vô số vòng lặp, bất tận.' Anh mở Schubert- piano sonata D.960 của Richter, đối với những bệnh nhân khó nhằn, Schubert luôn là lựa chọn tốt nhất.

J nhìn chằm chằm vào ly rượu, không trả lời, máy phát kêu lên tiếng rè nhẹ có lẽ vì đĩa than quá cũ, bên ngoài sấm nổ những hồi dài.

Lorenz uống cạn ly, rót cho mình ly thứ hai ' Đạo đức, nếu chỉ lên án vì mục đích lên án chứ không phải vì quan tâm đến những mối bận tâm, cân nhắc và sắp đặt của cuộc sống, thì đó là một sai lầm đặc thù mà người ta không nên thương hại – một thói quen kỳ quặc của những kẻ suy đồi đã gây ra những tổn hại khôn lường -– F. Nietzsche '

Lorenz châm thuốc - ' Có lẽ, không tồn tại cái gọi là đạo đức, con người sinh ra vốn đã bất thiện, đạo đức là mối ràng buộc cuối cùng giữa con người với nhau và với xã hội, đạo đức là trách nhiệm. Nhưng nếu người ta bắt đầu xoá bỏ sợi dây này, để đạt tới cái gọi là Tự do tuyệt đối, hiện sinh siêu việt- khi mà ý chí cá nhân, ham muốn của họ vượt lên mọi quy tắc định kiến phổ quát, loài người sẽ bắt đầu phát điên. Và mỗi người phát điên nhảy múa dưới cơn mưa sẽ cười lẫn nhau vì người khác không nghe thấy thứ âm nhạc của mình. Thế nào là đúng sai, thế nào thiện ác - không ai biết được !!'

J ho khan vì lạnh, Lorenz im lặng quan sát, khơi gợi J bằng những câu đố triết học luôn là điều Lorenz thích nhất, đó là cách duy nhất khiến J chịu mở miệng và là lúc Lorenz cố hiểu bệnh nhân của mình.

J hỏi ' anh có bản Kinderszenen op.15- Schumann không ?' Lorenz - ' Träumerei à, có, nhưng của Horowitz'. (vì J rất thích Martha Argerich) Lorenz đứng dậy thay đĩa, có lẽ đêm nay không phải đêm của Schubert.

Tiếng piano của bản Mộng mơ vang lên, J - ' Tôi không đồng ý về tính bất thiện của con người, mỗi người khi sinh ra đều có lòng Thiện- lương tri, chỉ vì xã hội và môi trường dần dần huỷ hoại họ mà thôi.'

Lorenz - ' Mọi đứa trẻ đều thích đọc truyện cổ tích, muốn đánh bại quái vật, có tâm hồn hồn nhiên và thơ ngây đúng không ! Khá đúng, nhưng không phải tất cả, anh từng nghe vụ án Beth Thomas năm 80 ở Mỹ chưa, một cô bé 6 tuổi cố giết em trai mình.'

J -' Vô cảm là một căn bệnh, dù là từ, xã hội hay di truyền. Đã là bệnh nghĩa là ta không muốn như vậy, rằng ta biết nó gây hại cho ta và mọi người, rằng ta cần được chữa trị. ' J lại châm điếu mới, mỗi khi cảm xúc thì anh hút thuốc liên tục.

Lorenz - ' Không phải là về nguồn gốc của căn bệnh, mà là cái ác của cô bé quá thuần khiết, giống như nó vốn ở sẵn đấy, chỉ chờ được kích hoạt, không cần ai dạy hay phải thấu hiểu như thế nào là Thiện Ác.' Lorenz quan sát J kĩ hơn, đây chính là bước ngoặt, của buổi hôm nay.

J im lặng không nói gì nữa, lại nhắm mắt. Tiếng gió rú thét bên ngoài cửa sổ, tiếng piano nhẹ nhàng của những hồi ức. J nhớ lại tuổi thơ của mình, về mẹ anh, về cây đàn dương cầm cũ. Bản Träumerei cũng trôi về cuối. Từ khi bị bệnh, anh không còn chơi đàn nữa, hoặc là do mẹ anh đã mất. ' Nhưng vì chính căn bản cho tuyệt đối, tình yêu giống hệt với ý muốn đạt tới sự Hữu tự nội. Vì những gì ta yêu thích ta đều muốn rằng: chúng phải hiện hữu. Vậy sự Hữu tự nội, ta không thể yêu mến nếu không thể "nhìn thấy " được- K. Jaspers. ' Luyến tiếc là phức cảm tuyệt diệu nhất của loài người, Lorenz thầm nghĩ.

Tiếng nhạc kết thúc, J nói muốn uống Armagnac, có lẽ Scotch lúc này quá khô khan. Lorenz tìm chai Château de Laubade XXO, miệng lẩm bẩm thơ của Prevert -

' Trong đêm anh đánh từng que diêm một

Que đầu nhìn trọn khuôn mặt

Que thứ hai thấy rõ đôi mắt

Que thứ ba chúm chím môi em

Rồi khi mọi thứ tắt hẳn, anh nhớ

Toàn bộ nét em khi ôm vào lòng. '

J lắc nhẹ ly rượu, mùi thật thơm, ngón tay miết chậm trên viền miệng thuỷ tinh, thả lỏng dựa người vào ghế. Lorenz chống cằm nhìn anh. J bắt đầu kể ' Lúc trước từng đọc một câu chuyện, có 5 người giàu có bị bắt cóc đưa đến một nhà kho cũ, lúc tỉnh dậy chẳng nhớ mình là ai- quên sạch toàn bộ, chắc là hít phải chất độc thần kinh nào đó.' Miệng anh nhả đều khói, chân gác chân nhịp đung đưa, Lorenz biết lúc này J đã trở thành một người hoàn toàn khác. J cười tiếp tục ' vấn đề xuất hiện, trong số 5 người đó, có một kẻ thuộc đám người xấu, vô tình cũng bị mất trí nhớ. Thế là mọi người đều nghi ngờ lẫn nhau, ai cũng nhận mình tốt lành, ra sức thể hiện bản thân, giúp đỡ người khác.' Lorenz cũng cười ' trí nhớ lúc sau quay trở lại phải không.' J -' đúng vậy, và kẻ xấu là người có vẻ tốt nhất, nhiệt tình nhất. Nhưng anh ta cuối cùng vẫn giúp mọi người rời khỏi nhà kho, dù đã nhớ lại tất cả. '

Lorenz trầm tư - ' ý anh là sự cảm hoá sao ?'

J - ' Không, là lựa chọn, mỗi người đều có quyền tự quyết định và đưa ra lựa chọn cho chính bản thân mình. Thánh Thomas Aquinas đã nói rằng, thiện và ác đều là hai mặt của một đồng xu, chúng sinh ra nhau và cùng nhau tồn tại. Không có cái Ác sẽ không có điều Thiện và ngược lại. Cái đói giúp ta biết ơn bữa ăn; sự cô đơn giúp ta trân trọng tình thương; vất vả khó khăn giúp ta kiên cường, dũng cảm... Thứ quan trọng nhất ở đây là sự lựa chọn và chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình.' Lorenz chăm chú lắng nghe, bên ngoài mưa đã tạnh, tiếng xe cộ bắt đầu nhộn nhịp. J -' người vợ chấp nhận việc bị chồng đánh vì để bảo vệ danh tiếng gia đình, vì lợi ích của các con, vì cái thiện cho mọi người- nhưng là cái ác cho chính cô ấy. Beth chọn cách gây thương tổn người khác, đó chính là điều thiện- một hình thức bảo vệ bản thân trước môi trường lạm dụng, xâm hại, ngược đãi- nhưng lại mang đau khổ cho mọi người xung quanh.'

J im lặng, nhìn vào điếu thuốc cháy dở, mắt ngập chìm bi thương, một tâm hồn đa cảm.

Anh uống cạn ly rượu, bỗng hỏi Lorenz rằng- ' Nếu anh có quyền năng biết trước mọi điều bất hạnh sắp xảy ra, anh sẽ làm như thế nào ?' Lorenz lắc đầu cười trừ, châm thêm rượu vào ly.

J- ' Anh sẽ khuyên con bạc đừng đánh bài nữa vì sẽ thua đau đấy, khuyên kẻ tình si đừng say đắm vào cô gái tầng trên vì kết cục sẽ bi thảm, khuyên chàng sĩ tử đừng cố tiếp tục thi vì chẳng bao giờ có thể thành công ...' Lorenz bắt đầu hiểu ra ' Ý chí tự do !!'

J - 'Đúng vậy, ý chí tự do là quà tặng của Thượng Đế. Mỗi người đều có quyền sống theo ý mình, chọn thứ mình muốn, làm điều mình thích, nghĩ cái mình cho là đúng. Mỗi người tự do tạo ra câu chuyện của riêng mình. Và đồng thời phải chịu trách nhiệm cho chính lựa chọn đó.'

J tiếp tục- ' Điều khác biệt duy nhất ta có thể làm là, giúp họ hiểu rằng, luôn luôn có nhiều hơn một lựa chọn !!! '

' Nếu ta bị đánh đập hành hạ không chịu đựng được nữa thì có thể xin nhờ sự giúp đỡ từ mọi người, hãy can đảm thử chọn khác một lần. Nói với đứa trẻ đang bị tổn thương rằng ngoài kia không phải lúc nào cũng chỉ có những kẻ độc ác, lạm dụng, bạo ngược; mà còn rất rất nhiều người tốt bụng thiện lương, luôn sẵn lòng yêu thương mình. Hãy cho mọi người có thêm sự dũng cảm để thử lại một lần nữa, theo một cách khác, tốt hơn. '

...... ( lượt bỏ)

Tiếng gõ cửa vang lên, là tài xế của Johann, ngước nhìn đồng hồ, đã 9:30. Đâu đó nhà đối diện có tiếng guitar hát khúc les champs elysées - Joe Dassin. ' Paris ở xa lắm rồi ! ' Lorenz cười thầm, chắc là cô sinh viên khoa Pháp văn nào đó, rồi uống cạn chút rượu Pháp còn lại trong ly.